بله، اگر VPN روشن است باز هم باید به HTTPS سایت توجه کنی. این دو یک کار واحد نمیکنند. VPN، بسته به پیادهسازی و تنظیمات، مسیر دستگاه تا سرور واسط را تونل میکند. HTTPS با TLS ارتباط مرورگر و خود وبسایت را رمزگذاری و هویت دامنه را با گواهی بررسی میکند. اگر یکی را با دیگری اشتباه بگیری، ممکن است هنگام پرداخت یا ورود به حساب احساس امنیتِ بیپایه پیدا کنی.
دو مسیر را روی کاغذ ببین
فرض کن از لپتاپ به یک فروشگاه وصل میشوی. VPN بین لپتاپ و سرور VPN قرار میگیرد؛ سپس درخواست از آن سرور به سمت فروشگاه میرود. HTTPS، اگر سایت درست پیکربندی شده باشد، ارتباط وبِ مرورگر تا همان فروشگاه را محافظت میکند. Cloudflare تعریف HTTPS را بهعنوان نسخهٔ رمزگذاریشدهٔ HTTP توضیح میدهد و در معرفی VPN از تونل میان کلاینت و سرور VPN میگوید. پس حتی وقتی VPN روشن است، بازکردن یک صفحهٔ HTTP معمولی را نباید همارز صفحهٔ HTTPS دانست.
این توضیح برای وب است. برنامههای موبایل هم ممکن است از TLS یا روشهای دیگر استفاده کنند، اما از ظاهر برنامه بهتنهایی نمیتوان امنیت هر ارتباط را فهمید. سایتهای جعلی حتی میتوانند HTTPS داشته باشند؛ قفل مرورگر به معنی معتبر بودن فروشنده نیست. خود دامنه و محتوای صفحه را هم بررسی کن.
هنگام ورود و پرداخت چه کار کنم؟
آدرس را از منبع معتبر باز کن و پیش از واردکردن رمز یا اطلاعات پرداخت، نام دامنه را حرفبهحرف بخوان. در مرورگر، HTTPS را بررسی کن و از لینکهای ناشناس پیامرسانها با احتیاط عبور کن. اگر پس از روشنکردن VPN یک صفحهٔ ورود عجیب دیدی، بیدرنگ رمزت را وارد نکن؛ مسیر رسمی سرویس را دوباره باز کن. برای خرید اشتراک والاز هم مشخصات و مبلغ نهایی را در صفحهٔ سفارش بررسی کن. راهنمای خرید امن VPN چند سؤال عملی دیگر دارد.
آیا HTTPS جای VPN را میگیرد؟
برای محافظت از محتوای ارتباط با یک سایت، HTTPS لازم و بسیار رایج است؛ FTC دربارهٔ وایفای عمومی هم بر همین نکته تأکید میکند. اما HTTPS کشور IP خروجی را به انتخاب تو تغییر نمیدهد و لزوماً تمام دادههای جانبی اتصال را پنهان نمیکند. اگر به مسیر یا کشور خروجی دیگری نیاز داری، VPN موضوع جداگانهای است. راهنماهای اتصال والاز را برای نصب و تعرفهها را برای خرید ببین؛ هیچکدام را بهعنوان جایگزین بررسی امنیت سایت مقصد حساب نکن. اگر مرورگر دربارهٔ گواهی سایت هشدار میدهد، با وجود VPN هم آن هشدار را جدی بگیر.