گاهی می‌خواهی یک برنامه با VPN کار کند، ولی برنامهٔ بانک یا شبکهٔ داخلی شرکت مستقیم وصل شود. در برخی نرم‌افزارها قابلیتی به نام split tunneling هست که ترافیک را به این دو مسیر تقسیم می‌کند. خود واژهٔ انگلیسی مهم نیست؛ مهم این است بدانی چه چیزی از تونل می‌گذرد و چه چیزی بیرون می‌ماند. اگر این تنظیم اشتباه باشد، ممکن است تصور کنی تمام دستگاه از مسیر VPN می‌رود، در حالی که فقط بخشی از آن چنین است.
دو مدل رایجِ تقسیم مسیر
در یک مدل، بیشتر ترافیک از تونل می‌گذرد و فقط مقصدها یا برنامه‌های انتخابی بیرون می‌مانند. در مدل دیگر، فقط مقصدهای انتخابی وارد تونل می‌شوند و بقیه مستقیم می‌روند. مستندات Split Tunnels کلادفلر نمونه‌ای از حالت‌های include و exclude را توضیح می‌دهد. پیاده‌سازی برنامه‌های دیگر ممکن است متفاوت باشد؛ پس اسم گزینه را ببین و توضیح همان نرم‌افزار را بخوان.
برای نمونه، اگر مرورگرت داخل تونل باشد و یک برنامهٔ دیگر بیرون، دو سرویس تشخیص IP ممکن است هم‌زمان دو کشور متفاوت نشان دهند. این الزاماً خرابی VPN نیست. اول فهرست استثناها را بررسی کن، سپس هر برنامه را جدا آزمایش کن. گاهی DNS هم قواعد جدا دارد؛ همان مستندات کلادفلر هشدار می‌دهد که تقسیم ترافیک IP لزوماً رفتار DNS را عوض نمی‌کند.
چه فایده‌ای دارد و کجا باید مراقب بود؟
این قابلیت می‌تواند برای دسترسی به شبکهٔ داخلی یا برنامه‌ای که با مسیر خارجی ناسازگار است مفید باشد. اما هر ترافیکی که بیرون تونل می‌ماند، از حفاظت و IP خروجی تونل بهره نمی‌برد. اگر هدفت این است که تمام برنامه‌ها از یک کشور خروجی استفاده کنند، استثناهای ناخواسته را خاموش کن. اگر روی وای‌فای عمومی کار حساسی می‌کنی، مطمئن شو برنامهٔ مربوط واقعاً وارد تونل شده و خود سایت هم HTTPS دارد؛ چک‌لیست وای‌فای عمومی را ببین.
موقع عیب‌یابی از کجا شروع کنم؟
نسخهٔ به‌روز کلاینت، فهرست برنامه‌ها و دامنه‌های مستثنا، تنظیم DNS و نوع شبکه را ثبت کن. فقط یک تنظیم را هر بار تغییر بده و همان کار قبلی را تکرار کن. اگر اتصال روی یک برنامه کار می‌کند و روی دیگری نه، این قابلیت یکی از اولین جاهای بررسی است. در والاز، راهنماهای اتصال مسیر نصب را نشان می‌دهند و تعرفه‌ها برای انتخاب مدت و حجم‌اند؛ وجود split tunneling به نرم‌افزار دستگاه تو وابسته است، نه به عنوان تعرفه. اگر در کلاینتت چنین گزینه‌ای وجود ندارد، از روی آموزش برنامهٔ دیگری نام دکمه‌ها را حدس نزن. نام و نسخهٔ همان کلاینت را مبنای جست‌وجوی راهنمای رسمی بگذار.